Кратки објаснувања на поимите што ги среќаваш во понуди и договори за кредит, со примери и врски до подетални водичи.
Постепена отплата на главницата, односно позајмениот износ. Кај ануитетна отплата со фиксна камата и еднакви рати, каматниот дел се намалува со намалувањето на долгот, а делот за главница расте. Не мора каматата да биде поголемиот дел од првата рата.
Назив што се користи за кредити со поедноставна постапка или пократко време на обработка. Износот, документите, рокот и исплатата зависат од кредиторот. Зборот „брз“ не гарантира одобрување или определено време за исплата.
Износите што ги плаќаш за користење на кредитот покрај главницата, како камата и применливи надоместоци. Вкупниот трошок во денари не е исто што и СВК, која е годишна процентуална стапка.
Обезбедување што му дава на кредиторот дополнителен начин за наплата ако обврската не се исполни. Лична гаранција и залог на имот се различни форми. Правата и постапката зависат од договорот и применливите правила.
Договорен период во кој е одложено плаќањето на главницата или на целата рата. Може да продолжи пресметката на камата. Провери што се плаќа за време на периодот и како се менува долгот потоа.
Исплата на одобрениот кредит. Договорот и инструкциите на кредиторот го одредуваат начинот, условите и рокот. Потпишан договор не значи дека парите веќе се достапни на сметката.
Сооднос меѓу месечните плаќања за долгови и месечниот приход. Во пример со 30.000 денари приход и 10.500 денари рати, соодносот е 35%. Кои приходи и обврски се вклучуваат и кој праг се применува зависи од правилата и кредиторот.
Поедноставена поделба според намената на заемот. Називот сам по себе не кажува дали кредитот е исплатлив. И заем за образование, дом или бизнис може да биде прескап или тежок за отплата.
Лице што презема договорна обврска за туѓ долг. Кога и колку може да се бара од жирантот зависи од видот на гаранцијата и договорот. Пред потпис треба да се прочитаат условите и опфатот на одговорноста.
Назив што се користи за даватели на помало финансирање. Во Македонија финансиските друштва добиваат дозвола од Министерството за финансии. Провери го правното лице во официјалниот регистар, а цената и документите во конкретната понуда.
Податоци за претходни и тековни обврски и нивната отплата. Кредиторот ги разгледува заедно со приходот и другите услови. Редовната отплата не е гаранција за одобрување на нов заем.
Трошок за користење на позајмените пари. Провери дали стапката е месечна или годишна, фиксна или променлива и врз кој износ се пресметува. Каматата не ги опфаќа автоматски сите други надоместоци.
Имот или друго средство што служи како обезбедување за обврската, на пример недвижност или депозит. Кредит без вакво обезбедување сепак може да бара доказ за приход и други проверки.
Спојување на повеќе долгови во една обврска, обично преку нов кредит. Една рата може да го олесни следењето, но не гарантира пониска вкупна цена. Спореди ги преостанатите уплати со новите рати и сите трошоци.
Македонското кредитно биро собира и обработува податоци за обврски доставени од давателите на податоци. Извештајот може да се користи при кредитна проценка. МКБ не одобрува кредити и не ја носи одлуката наместо кредиторот.
Проценка на ризикот според податоци како приход, постојни обврски и историја на отплата. Може да вклучува бројчена оценка, но не претпоставувај дека сите кредитори користат иста оценка или ист праг за одобрување.
Договор за користење на предмет, како возило или опрема, со плаќање надомест. Сопственоста за време на договорот и можноста за откуп на крај зависат од видот и условите на лизингот.
Однос меѓу износот на кредитот и вредноста на средството што служи како обезбедување. Во пример со вредност од 5.000.000 денари и кредит од 3.000.000 денари, LTV е 60%. Прифатениот праг зависи од производот и применливите правила.
Назив за кредит со релативно мал износ. Самото име не одредува една универзална граница, рок или цена. Провери ги конкретните услови, исто како за секој друг заем.
Народната банка на Република Северна Македонија е централната банка и врши супервизија на банките и штедилниците. Финансиските друштва имаат посебен режим на дозволи и надзор преку Министерството за финансии.
Основната каматна стапка наведена во договорот, одделно од другите трошоци. За споредба провери ги и годишната стапка на вкупни трошоци и вкупната сума за враќање.
Дозволено пречекорување: банката овозможува да користиш средства над расположливото салдо до договорен лимит. Провери ја каматата, надоместоците, рокот и условите за обновување или враќање на искористениот износ.
Каматна стапка што централната банка ја користи во монетарната политика. Промена не ја менува автоматски секоја кредитна рата. Ефектот врз твојот кредит зависи од тоа дали каматата е фиксна или променлива и од договорената формула.
Разговорен израз за позајмување со камата, често од приватно лице. Не ја одредува сам по себе законитоста на договорот. Провери го идентитетот на давателот, писмените услови, начинот на пресметка и вкупната отплата.
Периодична уплата според договорот за отплата. Може да содржи главница, камата и договорени трошоци. Не е секогаш фиксна: износот може да се менува според планот и условите на кредитот.
Нов кредит со кој се затвора еден или повеќе постојни долгови. Провери дали новите рати, трошоците за затворање и надоместоците навистина се поповолни. Помала месечна рата може да значи подолг рок и поголем вкупен трошок.
Годишна стапка на вкупни трошоци, изразена како процент според правилата за пресметка. Во официјалниот образец може да ја сретнеш како СВТ. Користи ја со вкупната отплата во денари, споредувај ист износ и рок и провери кои трошоци не влегуваат во пресметката.
Надоместоци поврзани со кредитот, на пример за обработка или друга договорена услуга. Не се исто што и камата. Трошоците поради неисполнување на договорот се разликуваат од редовните трошоци вклучени во годишната стапка. Побарај список на сите плаќања.
Обезбедување на побарување со недвижност. При неплаќање може да следува наплата од недвижноста според договорот и законската постапка. Имотот не се пренесува автоматски на кредиторот со една пропуштена рата.
Избери калкулатор за рата, вкупни трошоци или план за отплата. Резултатите се информативни.