Македонското кредитно биро (МКБ) собира и обработува податоци за пријавени финансиски обврски. Кредиторите можат да ги користат овие информации при проценката на барање за кредит. МКБ не го одобрува и не го одбива твоето барање. Одлуката ја носи кредиторот.
Самото постоење на податоци за тебе не значи дека имаш проблем со плаќањето. Извештајот може да содржи и обврски што редовно ги отплаќаш.
Какви податоци може да има во извештајот
Според описот на сопствениот извештај за физички лица, податоците доаѓаат од давателите што ги доставуваат до МКБ. Меѓу нив се банки и други финансиски институции, како и даватели на одредени нефинансиски услуги.
Повлечи ја табелата настрана за да ги видиш сите колони.
| Податоци | Зошто се важни |
|---|---|
| Пријавени кредити, картички и други обврски | Покажуваат што веќе отплаќаш |
| Износ, рок и статус на обврската | Помагаат да се разликува активен од отплатен долг |
| Доспеани неплатени износи и доцнења | Покажуваат дали дел од обврската не е платен во рок |
| Жирантства | Укажуваат на обврска што си ја презел како гарант |
| Податоци за блокада на сметка | Треба да се разгледаат одделно од обичен преглед на ратите |
| Датум на ажурирање | Покажува колку е свеж конкретниот податок |
Не претпоставувај дека извештајот содржи секој твој долг. Тој зависи од податоците што се доставени. И обратно, непозната ставка не треба да ја игнорираш: побарај објаснување од наведениот давател.
Како се користи при одлуката за кредит
При проценката се разгледуваат и приходот, постојните рати, документите и условите на конкретниот производ. Извештај без доцнења не гарантира одобрување, пониска камата или одговор во определен рок.
Еве три илустративни ситуации, без претпоставка како би одлучила конкретна институција:
- Имаш редовни уплати, но по киријата, трошоците и постојните рати останува малку за нова рата. Уредната историја не го решава тој недостиг.
- Никогаш не си имал кредит. Тоа не е исто што и доцнење со кредит. Кредиторот сепак треба да ги процени приходот и другите услови.
- Си го отплатил кредитот, а извештајот покажува стар активен статус. Прво провери го датумот на ажурирање и побарај проверка кај давателот на податокот.
За приходот и ратите можеш да направиш ориентир со калкулаторот за кредитна способност. Неговиот резултат не е банкарска проценка.
Дали постои една оценка што сите кредитори ја користат?
Не треба да го читаш извештајот како една универзална оценка што автоматски решава кај секој кредитор. Начинот на проценка и тежината на поединечните податоци зависат од институцијата и производот.
Поради тоа, тврдења како „три апликации значат одбивање“ или „по шест месеци сигурно ќе добиеш кредит“ не се сигурно правило за Македонија. Ако си одбиен, побарај објаснување од кредиторот и провери дали има неточни податоци. Види ги можните причини за одбивање.
Кој може да добие извештај за тебе
Можеш да побараш сопствен извештај за себе. Пристапот на други корисници е уреден со закон. Член 21 од Законот за кредитно биро предвидува претходна писмена согласност за извештај за физичко лице, со посебни исклучоци за надлежни органи.
Член 24 предвидува и право да побараш информации за корисниците на извештаи за тебе во претходната година. Тоа не значи дека секое пополнување форма е исто што и доставен извештај. Прочитај што се разликува кај апликација и барање за извештај.
Колку долго се чуваат податоците
Според член 19 од законот, податоците се чуваат пет години по отплатата на обврската или затворањето на сметката. МКБ, одделно, наведува дека историјата на доцнења во сопствениот извештај ги опфаќа последните 24 месеци.
Тоа се рок за чување на податоци и период прикажан во дел од извештајот. Не значат исто. Не може само од петгодишниот рок да се пресмета до кога конкретно доцнење ќе биде видливо во секој вид извештај.
Отплатен долг треба да има соодветен ажуриран статус. Ако тоа не е случај, собери потврда за отплата и побарај проверка.
Како да провериш и да побараш исправка
Сопствен извештај можеш да побараш преку Мој.МКБ или преку банките наведени од МКБ. Актуелните канали, цената и табелата за читање на полињата се во водичот за проверка во кредитно биро.
За исправка, зачувај го спорниот извештај и документот што ја потврдува грешката. Користи го официјалното барање за исправка или дополнување и обрати се до институцијата што го доставила податокот.
Ако податоците се точни, приоритет е отплатата што можеш да ја издржиш. Планот за средување на кредитната историја помага да ги организираш следните чекори. Не земај нов заем само за да создадеш запис за редовно плаќање.