Ако споредуваш дозволен минус со кредит, почни од две работи: колку пари ти требаат и на кои датуми можеш да ги вратиш. Потоа побарај го целиот трошок за тој распоред, заедно со надоместоците.
Дозволениот минус е исто така позајмување. Кога во банкарската апликација гледаш „расположливи средства“, дел од таа сума може да биде кредитен лимит, а не твои пари.
Што е дозволено пречекорување?
Дозволено пречекорување, или дозволен минус, е одобрена можност да потрошиш повеќе од сопствените пари на платежната сметка. Одобрувањето не следи автоматски со отворање сметка. Зависи од условите на банката, како што покажува описот на производот кај НЛБ Банка.
Разликувај ги овие три износи:
- Одобрен лимит: најмногу колку смееш да позајмиш преку минусот, според договорот.
- Искористен минус: делот што веќе си го потрошил и го должиш. Тоа е главницата, пред камата и други трошоци.
- Расположливи средства: сумата што можеш да ја користиш во моментот. Таа може да вклучува и неискористен кредитен лимит.
Во примерот на преддоговорни информации од Комерцијална банка е објаснето дека прво се користат сопствените средства, а потоа одобрениот минус. Камата се наплаќа на искористениот износ. Одделно провери ги надоместоците за користење или обновување на лимитот.
Минусот на сметка не е исто што и кредитна картичка. Дебитната картичка може да ти даде пристап и до одобрениот минус, додека кредитната картичка има посебен кредитен договор. Оваа разлика е објаснета и во банкарскиот водич за платежни картички.
Кои разлики влијаат на твојата отплата?
Кај кредит на рати го следиш договорениот план за плаќање. Кај минусот, приливите и новото трошење го менуваат долгот на сметката. Точните обврски ги одредува договорот.
Повлечи ја табелата настрана за да ги видиш сите колони.
| Што проверуваш? | Дозволен минус | Кредит на рати |
|---|---|---|
| Како ги користиш парите? | Преку сметката, до одобрениот лимит | По одобрување и исплата на кредитот |
| Како го намалуваш долгот? | Со прилив на сметката; ново трошење може повторно да го зголеми | Со уплати според планот за отплата |
| Кога треба да платиш? | Провери го рокот на лимитот и датумите за камата и други обврски | Провери ги датумите и износите на ратите |
| Што ја одредува цената? | Искористениот износ, деновите, стапката и надоместоците | Преостанатиот долг, стапката, распоредот и надоместоците |
Ако парите треба да ги вратиш со следниот прилив, погледни и како се проверува буџетот кај кредит до плата. Приходот треба да ги покрие и отплатата и основните трошоци за живот.
Колку чини минус од 20.000 денари?
Да земеме измислен пример: должиш 20.000 денари во текот на целиот период, со 12% номинална годишна камата. „Номинална“ овде значи стапка за пресметка на каматата, без надоместоците.
За примерот користиме година од 365 дена. Нема дополнително позајмување, промена на стапката или надоместоци. Каматата ја плаќаш одделно и таа не се додава на долгот. Во вистински договор начинот на пресметка може да биде поинаков.
Повлечи ја табелата настрана за да ги видиш сите колони.
| Колку долго должиш 20.000 ден.? | Камата за периодот |
|---|---|
| 15 дена | 98,63 ден. |
| 30 дена | 197,26 ден. |
| 90 дена | 591,78 ден. |
Пресметката е: позајмен износ × годишна стапка × денови ÷ 365. На пример, за 30 дена: 20.000 × 0,12 × 30 ÷ 365 = 197,26 денари, заокружено на две децимали.
Ова е само камата. Главницата од 20.000 денари сè уште треба да ја вратиш. Бројките не се понуда од банка, вкупна цена на вистински производ или стапка на вкупни трошоци (СВК). Ако го намалуваш долгот, се менува и каматата, како во следниот пример.
Спореди го истиот износ со ист распоред
Сега и двете опции почнуваат со 20.000 денари што можеш да ги користиш. Главницата ја враќаш во три дела: 6.666,67 денари на 30-тиот ден, 6.666,67 на 60-тиот и 6.666,66 на 90-тиот. На тие датуми ја плаќаш и каматата. Уплатите не се еднакви рати, бидејќи каматата се намалува заедно со долгот.
Претпоставките се:
- Дозволен минус: 12% годишна камата и без дополнителен надоместок.
- Кредит: 10% годишна камата и 300 денари надоместок, платен одделно на почетокот. Ти требаат и тие 300 денари свои пари; не се одземаат од исплатените 20.000 денари и не се додаваат на долгот.
- Три периоди од по 30 дена, година од 365 дена и камата заокружена на две децимали за секој период. Нема ново позајмување, додавање камата на главницата, осигурување или други трошоци.
Ова е издвоена пресметка. Другите приходи и трошоци на сметката не се вклучени, а во пракса можат да го променат минусот.
Повлечи ја табелата настрана за да ги видиш сите колони.
| Ставка за 90 дена | Дозволен минус | Кредит со надоместок |
|---|---|---|
| Износ за користење | 20.000,00 ден. | 20.000,00 ден. |
| Камата | 394,52 ден. | 328,76 ден. |
| Надоместок | 0,00 ден. | 300,00 ден. |
| Трошок над главницата | 394,52 ден. | 628,76 ден. |
| Вкупно главница и трошок | 20.394,52 ден. | 20.628,76 ден. |
Дозволен минус394,52 ден.
Кредит со надоместок628,76 ден.
КаматаНадоместок
Лентите почнуваат од нула и ги споредуваат само трошоците. Главницата од 20.000 денари се враќа одделно. Сите износи се наведени во табелата погоре.
Каматата за минусот е 394,52 денари, наместо 591,78 во претходниот пример, затоа што тука дел од долгот се враќа на 30-тиот и 60-тиот ден.
Кредитот има пониска камата, но надоместокот го прави поскап во овој пример. Без тие 300 денари, неговиот трошок би бил 328,76 денари и редоследот би се сменил. Ниту еден производ не е секогаш поевтин. За вистинска споредба на понуди, побарај ги сите трошоци и ист распоред. Ако надоместокот се одзема при исплата, изедначи го износот што реално ти останува за користење.
Види ги уплатите на 30-тиот, 60-тиот и 90-тиот ден
Каматата се пресметува на долгот на почетокот на секој период. Надоместокот од 300 денари за кредитот е платен пред овие уплати.
Повлечи ја табелата настрана за да ги видиш сите колони.
| Ден | Долг на почеток | Вратена главница | Камата за минус | Уплата за минус | Камата за кредит | Уплата за кредит |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 30 | 20.000,00 | 6.666,67 | 197,26 | 6.863,93 | 164,38 | 6.831,05 |
| 60 | 13.333,33 | 6.666,67 | 131,51 | 6.798,18 | 109,59 | 6.776,26 |
| 90 | 6.666,66 | 6.666,66 | 65,75 | 6.732,41 | 54,79 | 6.721,45 |
Што се случува кога ќе ти легне платата?
Во овој одделен пример, на сметка со минус од 20.000 денари пристигнуваат 35.000 денари плата. Минусот се покрива и остануваат 15.000 денари твои пари. Ако лимитот продолжи да важи, „расположливо“ може да покаже 35.000 денари, затоа што вклучува и 20.000 денари што можеш повторно да ги позајмиш.
- 1. Пред платата−20.000 ден.
Салдо: должиш 20.000 денари.
Расположливо: 0 денари. - 2. Пристигнуваат 35.000 ден.+15.000 ден.
Салдо: твои пари по покривање на минусот.
Расположливо со лимитот: 35.000 денари. - 3. Плаќаш трошоци од 25.000 ден.−10.000 ден.
Салдо: повторно должиш 10.000 денари.
Расположливо: уште 10.000 денари од лимитот.
Од што се состојат 35.000 денари „расположливо“ по платата?
15.000 ден. твои пари20.000 ден. неискористен кредитен лимит
Измислен пример: одобрениот лимит од 20.000 денари останува активен и непроменет. Не се вклучени камата, надоместоци, резервирани средства или трансакции што сè уште не се прокнижени.
По трошење 25.000 денари, повторно должиш 10.000 денари. Проблемот не е во пресметката на платата: потрошени се повеќе од 15.000 денари што останале твои по покривање на минусот. Провери што значат ознаките во твојата апликација и дали има резервирани или непрокнижени плаќања.
А ако секој месец повторно влегуваш во минус?
Ако платата го покрива долгот само привремено, запиши колку ти останува по кирија, сметки, храна и постојни рати. Од таа разлика процени колку можеш да вратиш без повторно да позајмиш за основните трошоци.
Ако има простор во буџетот, направи постепен план за отплата на долг. Калкулаторот е ориентир за планирање, а не пресметка на дневното салдо на сметката. Ако нема простор, побарај разговор со банката за можните услови и отплата. Нов кредит додава обврска и сам по себе не го решава недостигот.
Не сметај дека лимитот ќе важи засекогаш. Во наведениот банкарски пример на преддоговорни услови има услови за повторна проценка и промени при прекин на приливите. Провери што пишува во твојот договор за рокот, известувањето и враќањето на долгот.
На почетната страница има преглед на брзи кредити и начини на отплата, ако треба да ги разграничиш и другите видови позајмување.
Што да побараш од банката пред да одлучиш?
Побарај ги условите во писмена форма, вклучително и применливите преддоговорни информации. Следниот текст можеш да го копираш и приспособиш. Копчето само го копира текстот на твојот уред; не испраќа барање.
Почитувани,
Сакам да споредам дозволено пречекорување и кредит за [износ] денари, од [датум]. Планирам да враќам: [износи и датуми на уплатите]. Ве молам за писмени информации за:
1. Годишната каматна стапка, дали може да се менува, на кој износ се пресметува и дали за пресметката користите 365 дена или друга основа.
2. Сите задолжителни надоместоци, кога се плаќаат и дали некој се одзема од исплатата. Ве молам за вкупен трошок во денари според наведениот распоред и применливата СВК.
3. Датумите за плаќање камата и други обврски и што се случува ако тогаш нема доволно средства на сметката.
4. Рокот на лимитот, условите за обновување или намалување, што се менува ако престане приливот на плата и како и кога ме известувате.
5. Постапката и евентуалните трошоци за намалување или затворање на лимитот, како и за предвремена отплата на кредитот.
Ви благодарам.
Прашања за дозволениот минус
Дали плаќам камата на одобрен минус што не го користам?
Каматата за позајмените средства се пресметува на искористениот износ. Одделно може да има надоместоци за лимитот или сметката. Побарај ја тарифата и провери што плаќаш и кога не позајмуваш.
Дали „расположливи средства“ се само мои пари?
Не секогаш. Таа сума може да вклучува неискористен кредитен лимит. Побарај да ти ги разграничат сопственото салдо, позајмениот износ, преостанатиот лимит и резервираните средства.
Дали дозволениот минус е исто што и кредитна картичка?
Не. Минусот е поврзан со платежната сметка и може да се користи преку дебитната картичка. Кредитната картичка има посебен договор. Не претпоставувај дека роковите и трошоците се исти.
Што да проверам ако престане да ми пристигнува плата?
Контактирај ја банката и провери дали тоа влијае на лимитот, кога треба да го вратиш долгот и какво известување е предвидено. Одговорот зависи од твојот договор; не претпоставувај автоматско продолжување.
Дали со покривање на минусот го затворам и лимитот?
Покриениот долг не значи нужно затворен лимит. Побарај ја постапката за намалување или укинување, проверка за преостаната камата и надоместоци и писмена потврда по затворањето.
Извори и проверка
Начинот на користење и разликите меѓу производите се проверени на 11 ноември 2026 година преку:
- Комерцијална банка: пример на преддоговорни информации за дозволено пречекорување, делови за користење, камата и промени на лимитот.
- НЛБ Банка: дозволено пречекорување за физички лица, услови за производот.
- Стопанска банка: прашања за платежни картички и дозволен минус, објаснување на поимите.
Пресметките се измислени образовни примери. Наведените извори не ги потврдуваат стапките од 12% и 10% или надоместокот од 300 денари. За понуда важат конкретниот договор и тарифата.