На реклама гледаш камата 15%. На друга понуда гледаш камата 18%. Логично е да мислиш дека првата е поевтина.
Но има еден трошок што често ја менува целата математика кај брзите кредити: провизија за одобрување кредит.
Ако провизијата е висока, кредитот со пониска камата може да испадне поскап. Затоа не е доволно да прашаш „колкава е каматата?”. Треба да прашаш и „дали има провизија, колку е, и како се плаќа?”
Ајде да го разложиме едноставно.
Што е провизија за одобрување кредит?
Провизија за одобрување е трошок што давачот на кредит може да го наплати за обработка и одобрување на кредитот.
Тоа не е исто што и камата.
Каматата се пресметува за користење на позајмените пари. Провизијата е дополнителен трошок поврзан со добивањето на кредитот.
Најчесто се среќава како:
- процент од износот на кредитот
- фиксен износ во денари
- дел од трошоците што се вклучени во понудата
Пример: ако земаш 100.000 МКД и провизијата е 5%, провизијата е 5.000 МКД.
Тоа се 5.000 МКД што мора да ги земеш предвид кога споредуваш понуди.
Како се плаќа провизијата?
Ова е многу важно, затоа што провизијата може да се појави на различен начин.
| Начин | Што значи | На што да внимаваш |
|---|---|---|
| Се плаќа однапред | Ја плаќаш пред или при одобрување | Ти треба дополнителна готовина |
| Се одбива од исплата | Бараш 50.000 МКД, но добиваш помалку | Може да не ја добиеш сумата што ти треба |
| Се додава во долгот | Провизијата влегува во кредитот | Може да плаќаш камата и на провизијата |
Најзбунувачки е вториот случај.
Пример:
- Бараш 50.000 МКД
- Провизијата е 5%
- Провизијата е 2.500 МКД
- Ако се одбива од исплатата, добиваш 47.500 МКД
Ако ти требаат точно 50.000 МКД, ова е проблем. На хартија си земал 50.000 МКД, но на сметка можеш да добиеш помалку.
Затоа секогаш прашај: колку пари реално ќе ми бидат исплатени?
Колку чини во реални денари?
Процентите звучат мали додека не ги претвориш во денари.
| Износ на кредит | Провизија | Трошок во денари |
|---|---|---|
| 30.000 МКД | 5% | 1.500 МКД |
| 50.000 МКД | 5% | 2.500 МКД |
| 100.000 МКД | 5% | 5.000 МКД |
| 100.000 МКД | 8% | 8.000 МКД |
| 150.000 МКД | 8% | 12.000 МКД |
Види ја разликата: 8% не звучи страшно додека не видиш дека на 150.000 МКД тоа се 12.000 МКД.
Ако рокот е краток, провизијата уште повеќе боли, затоа што ја плаќаш за мал период на користење на парите.
Како провизијата ја менува СВК
Ако провизијата е задолжителна за да го добиеш кредитот, таа треба да влезе во СВК.
СВК е важна затоа што не ја гледа само каматата. Таа ги собира задолжителните трошоци, како камата, провизија за одобрување, административни такси и задолжително осигурување.
Затоа две понуди можат да изгледаат вака:
| Ставка | Понуда А | Понуда Б |
|---|---|---|
| Износ | 100.000 МКД | 100.000 МКД |
| Рок | 12 месеци | 12 месеци |
| Камата | 18% | 15% |
| Провизија | 0 МКД | 8.000 МКД |
| Ориентационен трошок | ~10.000 МКД | ~16.300 МКД |
Понуда Б има пониска камата, но е поскапа поради провизијата.
Ова е истата логика што ја користиме во водичот за тоа како да споредиш две понуди за кредит. Ако сакаш да ги внесеш бројките, користи го СВК калкулаторот.
Дали провизијата е секогаш лоша?
Не секогаш.
Провизијата сама по себе не значи дека понудата е лоша. Важно е колку е висока, како се плаќа и дали е јасно прикажана.
Понуда со провизија може да биде прифатлива ако:
- СВК е конкурентна
- вкупната отплата е јасна
- ратата ти одговара на буџетот
- нема други нејасни такси
- точно знаеш колку пари ќе добиеш на сметка
Проблемот почнува кога провизијата е скриена, нејасна или ја прави понудата поскапа од друга понуда без провизија.
Каде да ја провериш пред потпис
Не се потпирај само на реклама или телефонски разговор.
Провизијата треба да ја провериш во:
- Стандардниот информациски лист
- Понудата што ја добиваш од давачот
- Договорот пред потпишување
- Пресметката на СВК и вкупна отплата
Провери и дали пишува како се наплатува:
- однапред
- одбиена од исплатата
- додадена во долгот
Ако ова не е јасно, прашај пред да прифатиш.
Прашања што треба да ги поставиш
Пред да потпишеш, прашај:
- Дали има провизија за одобрување?
- Колку е во проценти и колку е во денари?
- Дали се плаќа однапред?
- Дали се одбива од сумата што ја добивам?
- Дали се додава во кредитот?
- Дали провизијата е вклучена во СВК?
- Колку пари ќе добијам реално на сметка?
- Колку ќе вратам вкупно?
Овие прашања се кратки, но можат да ти заштедат многу пари.
Ако сакаш поширока слика, прочитај и колку навистина чини брз кредит.
Прашања и одговори
Дали провизијата за одобрување е исто што и камата?
Не. Каматата е цена за користење на позајмените пари. Провизијата е дополнителен трошок за одобрување или обработка на кредитот.
Дали провизијата влегува во СВК?
Ако е задолжителна за да го добиеш кредитот, треба да биде вклучена во СВК. Затоа СВК е подобра за споредба од каматата.
Дали 0% провизија секогаш значи подобра понуда?
Не секогаш. Понуда без провизија може да има повисока камата. Затоа спореди ја СВК и вкупната отплата, не само една ставка.
Што ако провизијата се одбива од исплатата?
Тогаш можеш да добиеш помалку пари од сумата што ја бараш. Ако ти требаат точно 50.000 МКД, прашај дали 50.000 МКД е бруто износ или сума што реално ќе ја добиеш.
Дали треба да одбијам кредит ако има провизија?
Не автоматски. Но треба да ја споредиш со други понуди. Ако провизијата ја прави СВК висока или вкупната отплата е преголема, барај подобра опција.
Кој е наједноставниот тест?
Прашај: „Колку добивам на сметка и колку враќам вкупно?” Ако тие две бројки не се јасни, не потпишувај уште.
Имаш понуда со провизија? Внеси ја во калкулатор и види како ја менува реалната цена.
Ако веќе знаеш колку ти треба, можеш да аплицираш за кредит за 2 минути.