Те одбија за кредит и никој не ти кажа зошто? Или едноставно сакаш да знаеш како изгледаш во очите на банките? Одговорот е во еден документ: Сопствениот извештај од Македонското кредитно биро (МКБ).
Добрата вест: можеш да го извадиш сам, од дома, за десетина минути. Еве точно како.
Два начини: онлајн или лично во банка
| Онлајн (МОЈ.МКБ) | Лично во банка | |
|---|---|---|
| Што ти треба | Е-маил, телефон, ЕМБГ | Лична карта |
| Каде | moj.mkb.mk | Централна Кооперативна банка или Силк Роуд банка, било која експозитура |
| Колку трае | ~10 минути | На лице место |
| Кога | 24/7 | Работно време на банката |
Важно: извештај можеш да извадиш само за себе. Никој друг не може легално да го побара твојот извештај без твоја согласност — а тоа важи и обратно.
Онлајн: регистрација на МОЈ.МКБ чекор по чекор
- Отвори moj.mkb.mk и избери регистрација за физичко лице.
- Внеси ги податоците: име, презиме, ЕМБГ, телефонски број, е-маил и лозинка.
- Потврди го е-маилот. Системот ти праќа порака со линк. Кликни го за да се активира профилот.
- Најави се со е-маилот и лозинката.
- Побарај Сопствен извештај и плати по тарифата (со платежна картичка или уплатница ПП30).
- Симни го извештајот во електронска форма.
Целата процедура е предвидена за самостојно користење. Ако нешто заглави, МКБ има контакт-форма и телефон на официјалната страница.
Лично: во која банка и што да носиш
Ако не сакаш онлајн, оди во било која експозитура на Централна Кооперативна банка или Силк Роуд банка ширум земјата. Носи лична карта, пополни барање, и извештајот го добиваш на лице место.
Порано извештаи се вадеа и во ТТК банка, но МКБ во моментов ги наведува само овие две банки. Ако ти е поблиску друга банка, не помага: само овие две се овластени.
Колку чини
МКБ работи по официјална тарифа. Ориентациски, извештаите за физички лица се движат од 30 до 300 денари, зависно од типот:
- Минимален извештај — 30 ден.
- Извештај за пристигнати неплатени обврски — 70 ден.
- Основен извештај — 100 ден.
- Збирен извештај — 150 ден.
- Стандарден (најдетален) — 300 ден.
- Извештај за блокада на трансакциска сметка — 100 ден.
Цените се од важечката тарифа на МКБ и може да се променат, затоа провери ги актуелните износи на порталот пред да платиш. За повеќето луѓе основниот или збирниот извештај е сосема доволен: се гледаат сите обврски и статусот на секоја.
Што пишува во Сопствениот извештај
Извештајот собира податоци од банки, штедилници, финансиски друштва и лизинг компании, но и од давачи на комунални, телекомуникациски и енергетски услуги. Значи не само кредити.
Конкретно гледаш:
- Активни обврски — кредити, кредитни картички, дозволени пречекорувања, лизинг.
- Жирантства — обврски каде што си гарант за туѓ долг. Многумина тука откриваат непријатни изненадувања.
- Историја на доцнења — за секоја обврска поединечно, за последните 24 месеци.
- Блокада на сметка — податок во реално време од Единствениот регистар на трансакциски сметки: во која банка, кој износ, по кој основ и од кога.
- Даноци и комунални долгови — ако давателите ги пријавиле.
Ако редовно плаќаш сè, извештајот е досаден документ. Точно таков сакаш да биде.
Најде грешка? Еве ја постапката
Податоците во МКБ ги доставуваат институциите (банки, финансиски друштва, оператори). МКБ не смее самостојно да ги менува без потврда од тој што ги пријавил. Затоа редоследот е:
- Поднеси писмен приговор до институцијата што ги пријавила погрешните податоци. Приложи доказ: потврда за уплата, договор, извод.
- Извести го и МКБ со копија од извештајот и означена грешка, за да се отвори постапка за проверка.
- Ако нема одговор за околу 30 дена, обрати се до Агенцијата за заштита на личните податоци. Општиот рок за одговор по прописите за лични податоци е на твоја страна.
Најчести грешки во пракса: отплатен кредит што сè уште стои како активен, задоцнување што е подмирено а не е ажурирано, и жирантство за кое си мислел дека одамна е затворено.
Колку долго се памети долгот
Две различни бројки, честа конфузија:
- 24 месеци — толку назад се гледа историјата на доцнења во извештајот.
- 5 години по отплатата — толку МКБ ги чува податоците за обврската пред да ги избрише.
Значи: старо доцнење од пред три години нема да се гледа во табелата со доцнења, но самата обврска сè уште постои во системот додека не поминат 5 години од затворањето. Што значи тоа за твоите шанси — детално во лоша кредитна историја: што можеш да направиш.
Дали проверката ми ја влошува историјата?
Не. Кога ти го вадиш сопствениот извештај, тоа не се евидентира како кредитно барање и никој не го гледа. Записи создаваат само барањата на институциите, а тие се случуваат кога аплицираш за кредит. Разликата е објаснета во дали апликацијата се запишува во Кредитно Биро.
Затоа слободно проверувај се еднаш годишно, и задолжително пред поголема апликација: за станбен кредит, за поголем потрошувачки, или пред да станеш жирант некому.
Извештајот е лош — што сега?
Прво, добро е што знаеш: сега барем знаеш што гледаат давачите. Потоа по ред:
- Активни доцнења? Затвори ги пред да аплицираш било каде — планот е овде.
- Блокирана сметка? Тоа е посебна ситуација со посебни правила — прочитај пред да мрднеш.
- Историјата е лоша, но ти требаат пари? Погледни ги реалните опции со лоша историја, без лажни ветувања.
Најчести прашања
Колку често да го проверувам извештајот?
Еднаш годишно е доволно за хигиена, плус пред секоја поголема апликација. Ако сакаш автоматика, МКБ нуди АСИС, алармен систем што те известува при промени во твоите обврски (претплатна услуга).
Може ли работодавач или сопружник да го извади мојот извештај?
Не. Сопствен извештај се издава само на самото лице, со лична идентификација. Институција може да побара извештај за тебе само со твоја согласност, обично при апликација за кредит.
Дали извештајот од МОЈ.МКБ важи како документ?
Да, извештајот во електронска форма е официјален документ на МКБ, ист како оној од шалтер.
Гледам обврска што не ја препознавам — што е тоа?
Прво провери дали е жирантство или стар заборавен долг (телеком, комуналии). Ако навистина не е твое, реагирај веднаш по постапката за грешки погоре — може да е и злоупотреба на лични податоци.
Дали брзите кредити се гледаат во извештајот?
Да, лиценцираните финансиски друштва се даватели на податоци како и банките. Што е Кредитното Биро и како влијае на одобрувањето — во општиот водич.