Кога ратата почнува да ти го притиска месечниот буџет, првиот чекор е да му се обратиш на постојниот кредитор и да побараш разгледување на условите со предлог-износ што реално можеш да го плаќаш.
Поднесеното барање за репрограмирање на кредит не значи дека промената е одобрена, ниту дека можеш сам да ја запреш отплатата. За да знаеш дали понудата ти одговара, побарај нов писмен план за отплата и спореди го вкупниот преостанат трошок со сегашниот распоред.
Подолу ќе најдеш што да подготвиш пред да пратиш порака, како изгледа математиката кога рокот се продолжува и готов образец што можеш да го прилагодиш за твојот договор.
Што точно бараш да се промени?
Во овој водич, репрограмирање на кредит значи барање до постојниот кредитор да ги измени условите за отплата на веќе склучен договор, на пример преку подолг рок, поинаков распоред или привремено прилагодување на ратата.
Банките и финансиските друштва користат различни називи за слични промени. Ако добиеш понуда за „пролонгација“ или „одложување“, побарај да ти објаснат што точно се менува. За разлика од измена на постојниот план, во прашањата за станбен кредит кај НЛБ Банка рефинансирањето е опишано како исплата на долгот по стариот кредит и отворање нов кредит (НЛБ Банка).
Затоа, кога разговараш со кредиторот, прашај дали ти нуди анекс (дополнение) на постојниот договор или склучување сосема нов кредит. Ако сакаш да споредиш спојување на повеќе обврски преку нов заем, погледни го водичот за рефинансирање на брзи кредити. Ако се вклучени картичка или дозволен минус, прашај одделно дали се намирува тековниот долг и дали лимитот останува активен.
Ако добиеш понуда за нов кредит, спореди ја со преостанатите уплати во калкулаторот за рефинансирање. За анекс на постојниот договор побарај посебен ажуриран план од кредиторот.
Подготви износ што навистина можеш да го плаќаш
Пред да го контактираш кредиторот, пресметај колкава месечна обврска можеш редовно да издржиш без да земеш нов заем за сметки и храна. Ако предложиш рата што повторно е превисока само за полесно да ти го прифатат барањето, проблемот ќе се врати веќе следниот месец.
Собери ги основните податоци што ги имаш пред себе: бројот на договорот, преостанатиот долг според последниот извештај, сегашната рата и датумот на доспевање. Запиши накратко што се сменило во твоите приходи или трошоци, како намалена плата, прекин на работен однос или непланиран семеен трошок. Во првата порака прашај какви документи се потребни за разгледување на твоето барање.
Каналите за поднесување барање зависат од институцијата. Како пример за една можна постапка, објавените прашања и одговори на еден кредитор наведуваат дека корисникот може да стапи во контакт со кредитниот референт или да поднесе барање за продолжување или реструктурирање на постојниот кредит. Тоа покажува како функционира каналот кај тој кредитор, но не значи дека секоја компанија нуди иста опција или дека барањето автоматски се прифаќа.
Помала рата, но колку до крај?
При ист преостанат долг и иста позитивна каматна стапка, подолгиот рок дава помала месечна рата, но повеќе вкупна камата. За да процениш колку чини олеснувањето, спореди ги сите преостанати уплати до крајот на отплатата.
Подолу е хипотетички пример со преостаната главница (неотплатениот позајмен износ) од 60.000 денари и фиксна годишна номинална каматна стапка од 12% (1% месечно), со еднакви месечни рати за главница и камата и заокружување на две децимали.
Во првата варијанта преостануваат 12 месеци. Во втората варијанта истиот долг од 60.000 денари се распределува на 24 месеци по истата каматна стапка, со хипотетички еднократен надомест од 600 денари, кој се плаќа одделно на почетокот и не се додава на главницата.
Нема други надоместоци, осигурување или доспеани неплатени обврски. Каматата се заокружува на две децимали секој месец, а последната рата се приспособува. Првата рата е по еден месец.
Повлечи ја табелата настрана за да ги видиш сите колони.
| Ставка во пресметката | Сегашен план (12 месеци) | Продолжен план (24 месеци) |
|---|---|---|
| Преостаната главница | 60.000,00 ден. | 60.000,00 ден. |
| Годишна номинална камата | 12% (1% месечно) | 12% (1% месечно) |
| Редовна месечна рата | 5.330,93 ден. (последна 5.330,90 ден.) | 2.824,41 ден. (последна 2.824,37 ден.) |
| Вкупно камата до крај | 3.971,13 ден. | 7.785,80 ден. |
| Еднократен надомест за промена | 0,00 ден. | 600,00 ден. |
| Вкупно за плаќање (со надомест) | 63.971,13 ден. | 68.385,80 ден. |
Во оваа илустративна пресметка, редовната месечна обврска се намалува за 2.506,52 денари (од 5.330,93 на 2.824,41 денари). Тоа создава простор во месечниот буџет, но вкупниот износ што ќе го вратиш до целосна отплата е поголем за 4.414,67 денари (3.814,67 денари повеќе камата плус 600 денари надомест). Ако имаш повеќе обврски, калкулаторот за отплата на долг помага да споредиш редослед на отплаќање според твојот буџет. Тој не пресметува понуда за репрограмирање и не ги вклучува надоместоците.
Порака со барање за промена на отплатата
Провери кој официјален канал го прифаќа твојот кредитор и зачувај копија од барањето. Пораката треба да биде кратка и да покаже дека бараш решение со конкретна пресметка.
Почитувани,
Во врска со договорот за кредит број [број на договор], поднесувам барање за разгледување на можноста за промена на условите за отплата поради [кратка причина за промената во приходите или трошоците].
Според мојот тековен месечен буџет, редовно можам да издвојувам месечна рата до [износ во денари] денари. Ве молам да ја разгледате оваа можност и да ми доставите писмен предлог со нов план за отплата (амортизационен план), информација дали промената се прави со анекс на постојниот договор или со нов договор за кредит, како и преглед на сите надоместоци и вкупниот износ за отплата до крајот на рокот.
Ве молам да ме известите и дали за разгледување на барањето е потребно да доставам дополнителна документација.
Со почит,
[Име и презиме]
Што да провериш во одговорот
Ако добиеш предлог, провери дали содржи нов план за отплата со распоред на сите преостанати рати.
Пред да потпишеш каква било измена, провери ги овие точки:
- Дали се наплаќа провизија за обработка, нотарски трошок или друг административен надомест и дали тој се плаќа веднаш или се додава на главницата.
- Кога точно стапува во сила новиот распоред и што се случува со ратата што доспева во меѓувреме.
- Ако ти е понуден грејс-период (одложување на главницата), дали во тие месеци плаќаш редовна камата и како се пресметува остатокот по истекот на тој период.
- Како промената се евидентира во извештаите за кредитна историја; повеќе за тоа како се читаат овие податоци имаш во текстот за проверка во Македонско кредитно биро.
- Дали сите договорени услови се наведени во писмен анекс или договор пред да извршиш уплата по новиот план.
Додека чекаш одговор, обврските по постојниот договор продолжуваат да течат. Ако кредиторот го одбие барањето, прашај која е причината и дали постои друга изводлива опција, како пократко прилагодување или делумна уплата, за да избегнеш трупање трошоци. Можните последици од продолжено неплаќање се објаснети во водичот за последици од неплатен кредит.
Извори и проверка
Проверено на 26 октомври 2026 година. Користени се официјалните страници со прашања и одговори за поднесување барање кај еден кредитор и за постапката за рефинансирање кај НЛБ Банка. Изворите се наведени во соодветните делови од текстот. Тие не потврдуваат дека секое барање ќе биде прифатено. Нумеричкиот пример е наша хипотетичка пресметка, а не понуда на овие институции.