Добиваш бонус, поврат на данок, поголема плата или едноставно ти останале пари на страна. Првото прашање е логично: дали да го затвориш кредитот порано?
Често, да. Предвремената отплата може да ти заштеди камата и да ти го намали месечниот притисок — особено кај брзи кредити со пократок рок.
Но не секогаш е автоматски најдобриот потег.
Пред да уплатиш поголем износ, треба да провериш дали има провизија за предвремена отплата, колку камата реално заштедуваш и дали ти останува доволно кеш за нормален месец.
Што е предвремена отплата?
Предвремена отплата значи дека го враќаш кредитот пред договорениот рок.
Може да биде:
| Тип | Што значи |
|---|---|
| Целосна предвремена отплата | Го затвораш целиот преостанат долг |
| Делумна предвремена отплата | Уплаќаш дополнителен износ, но кредитот продолжува |
Кај целосна отплата, кредитот се затвора. Кај делумна отплата, обично се намалува преостанатиот долг, а потоа условите зависат од договорот и од институцијата.
Некогаш може да се намали месечната рата. Некогаш може да се скрати рокот. Затоа не претпоставувај. Прашај како ќе се евидентира уплатата.
Кога се исплати?
Предвремената отплата најчесто има смисла кога заштедата од камата е поголема од евентуалната провизија.
Едноставно правило:
Ако каматата што ја избегнуваш е поголема од трошокот за предвремена отплата, веројатно се исплати.
Најчесто се исплати кога:
- имаш повисока камата
- си уште рано во рокот на отплата
- преостанатиот долг е значаен
- нема провизија или провизијата е мала
- немаш други поскапи долгови
- ти останува доволно резерва за редовни трошоци
Ако сакаш да видиш како рокот и каматата влијаат на ратата, користи го калкулаторот за месечна рата.
Кога можеби не се исплати?
Има ситуации кога не треба да брзаш.
Предвремената отплата можеби не е најдобар потег ако:
- провизијата е висока
- си при крај со отплатата и поголем дел од каматата веќе е платен
- немаш никаква резерва за итни трошоци
- имаш друг долг со повисока цена
- ти требаат парите за сметки, кирија или основни трошоци
Пример: ако имаш мал остаток од кредит и уште две рати до крај, заштедата може да биде мала. Ако за затворање плаќаш провизија, можеби разликата не вреди.
Но ако имаш голем преостанат долг и уште многу месеци отплата, заштедата може да биде значајна.
Провизија за предвремена отплата
Некои институции наплатуваат мала провизија ако го затвориш кредитот порано. Други не наплатуваат ништо.
Ова мора да го провериш пред да донесеш одлука.
| Што проверуваш | Зошто е важно |
|---|---|
| Дали има провизија | Да знаеш дали затворањето има трошок |
| На кој износ се пресметува | На преостанат долг или друг основ |
| Дали важи за делумна отплата | Може да има различни правила |
| Дали треба најава | Некои давачи бараат претходно известување |
| Дали добиваш потврда | Да имаш доказ дека долгот е затворен |
Провизијата за предвремена отплата не е исто што и провизија за одобрување. Едната се плаќа при земање кредит, другата може да се појави ако го затвориш порано.
Пример со бројки
Да речеме дека имаш кредит од 100.000 МКД на 12 месеци и сакаш да го затвориш по 6 месеци.
Што треба да споредиш?
| Ставка | Прашање |
|---|---|
| Преостанат долг | Колку точно треба да платиш денес? |
| Камата што ја избегнуваш | Колку камата нема да платиш за преостанатите месеци? |
| Провизија | Дали има трошок за предвремена отплата? |
| Потврда | Дали кредитот ќе биде целосно затворен по уплатата? |
Ако заштедуваш 10.000 МКД камата, а провизијата е 1.500 МКД, математички има смисла. Ако заштедуваш 1.000 МКД, а провизијата е 1.500 МКД, тогаш не е толку јасно.
Точната пресметка треба да ја побараш од давачот на кредит. Не уплаќај на памет.
Ако имаш повеќе долгови, користи го калкулаторот за отплата на долг за да видиш каде најмногу се исплати да насочиш дополнителни пари.
Каде да ја провериш пред потпис
Условите за предвремена отплата треба да ги провериш пред да земеш кредит, не дури кога сакаш да го затвориш.
Провери во:
- Стандардниот информациски лист
- Договорот
- Тарифникот или списокот на трошоци
- Делот за права и обврски на корисникот
Прашај:
- Дали имам право на предвремена отплата?
- Дали има провизија?
- Колку е провизијата?
- Дали можам делумно да отплатам?
- Дали се намалува ратата или рокот?
- Каква потврда добивам по уплатата?
Кога споредуваш две понуди, ова е важен детал. Понуда со малку повисока СВК, но без провизија за предвремена отплата, може да биде подобра ако знаеш дека ќе го затвориш кредитот порано.
За цел процес, види како да споредиш две понуди за кредит.
Чекори пред да уплатиш
Пред да направиш предвремена отплата, направи го ова:
1. Побарај точен износ за затворање. Не пресметувај сам ако не си сигурен.
2. Прашај до кој датум важи пресметката. Износот може да се менува ако помине датумот.
3. Провери дали има провизија. Барај ја во денари, не само во проценти.
4. Прашај како да ја означиш уплатата. Да не се третира како обична рата.
5. Побарај потврда по затворање. Чувај ја потврдата.
6. Провери дали имаш резерва. Не го празни целиот буџет ако следниот месец ќе мора повторно да позајмуваш.
Ова е особено важно ако размислуваш за рефинансирање. Прво провери колку чини затворањето на стариот кредит, па спореди со новата понуда.
Прашања и одговори
Дали можам да го отплатам кредитот пред рок?
Вообичаено, да. Но провери ги условите во договорот и побарај точна пресметка од давачот пред да уплатиш.
Дали секогаш заштедувам камата?
Најчесто заштедуваш дел од идната камата, но провери дали има провизија. Важно е да споредиш заштеда со трошок.
Дали треба да го затворам целиот кредит или може делумно?
Зависи од условите. Некои давачи дозволуваат делумна предвремена отплата. Прашај дали тоа ќе ја намали ратата или рокот.
Дали предвремената отплата влијае лошо на Кредитно Биро?
Предвремено затворен кредит не е исто што и доцнење. Обично е позитивно да немаш активен долг, но секогаш чувај потврда дека обврската е затворена.
Што ако имам повеќе кредити?
Прво разгледај кој долг е најскап. Често има смисла да го затвориш кредитот со највисока цена, но провери ги провизиите и условите за секој.
Кој е наједноставниот тест?
Прашај: „Колку камата заштедувам и колку ме чини затворањето?” Ако заштедата е јасно поголема, предвремената отплата има смисла.
Имаш повеќе долгови и не знаеш кој прво да го затвориш?
Отвори го калкулаторот за отплата на долг →
Ако ти треба нова понуда со појасни услови, можеш да аплицираш за кредит за 2 минути.